Trong chuyến du lịch Singapore, anh Minh được nhóm bạn rủ vào một khu casino để thử vận may. Anh chơi cho biết vài ván nhưng không ngờ thắng lớn.
Tổng số tiền thưởng của anh tương đương 3 tỷ đồng. Bạn đi cùng cảnh báo: "Tiền thắng bạc không phải cứ bỏ vào vali là mang về được đâu. Qua hải quan mà không khai báo có khi bị giữ lại hoặc giải trình nguồn gốc."
Anh Minh nghĩ mình chơi ở casino hợp pháp, tiền thắng là hợp pháp thì đương nhiên được mang về Việt Nam.
Người khác lại nói sòng bạc hợp pháp ở nước ngoài nhưng Việt Nam thì không, mang tiền về đương nhiên là không được.
Anh Minh xin được giải đáp:
- Người Việt mang tiền sang nước ngoài chơi casino hợp pháp, nếu thắng có được mang tiền về nước không?
- Khi nhập cảnh vào Việt Nam phải làm những thủ tục gì, chuẩn bị giấy tờ gì để tránh rắc rối pháp lý?
Luật sư tư vấn:
Pháp luật hiện hành cho phép công dân mang ngoại tệ từ nước ngoài về nước. Trong trường hợp pháp luật nước ngoài cho phép được hoạt động casino thì việc bạn tham gia đánh bạc tại địa điểm casino hợp pháp không bị coi là vi phạm pháp luật Việt Nam.
Khi đó, số tiền thắng từ việc đánh bạc nêu trên được coi là hợp pháp khi mang về Việt Nam, nhưng phải tuân thủ quy định về khai báo.
Theo quy định tại Thông tư 15/2011/TT-NHNN thì cá nhân nhập cảnh bằng hộ chiếu, nếu mang theo ngoại tệ tiền mặt trên 5.000 USD hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương, hoặc mang theo tiền Việt Nam trên 15 triệu đồng thì phải khai báo hải quan cửa khẩu.
Quy định này chỉ áp dụng với tiền mặt; không áp dụng với thẻ ngân hàng, séc du lịch, sổ tiết kiệm, chứng khoán và các giấy tờ có giá khác. Vì vậy, với khoản tiền tương đương hơn 3 tỷ đồng, nếu anh Minh mang bằng tiền mặt về Việt Nam thì phải làm thủ tục khai báo hải quan khi nhập cảnh.
Các bước anh Minh cần làm cụ thể như sau:
- Khi rời Singapore, anh Minh cần yêu cầu Casino hợp pháp tại Singapore cung cấp chứng từ xác nhận trúng thưởng/thắng bạc. Văn bản này phải ghi rõ họ tên, thông tin hộ chiếu của người thắng bạc, số tiền thắng để chứng minh nguồn gốc số tiền là hợp pháp (không phải tiền do phạm tội mà có).
Ngoài ra, cũng cần có biên lai đổi tiền/rút tiền (nếu có) nếu nhận tiền mặt hoặc đổi từ chip sang tiền mặt tại quầy của casino.
Ngoài ra, do Singapore cũng có quy định kiểm soát việc mang tiền mặt qua biên giới nên anh Minh cũng cần hỏi casino và cơ quan chức năng tại sân bay về thủ tục khai báo trước khi xuất cảnh, thay vì chờ đến cửa khẩu Việt Nam mới giải trình.
- Khi về Việt Nam, anh Minh phải kê khai trung thực số tiền mang theo.
Hồ sơ nên chuẩn bị gồm: hộ chiếu, vé máy bay, tờ khai hải quan, chứng từ đổi chip/nhận thưởng do casino cấp, biên lai hoặc xác nhận trả thưởng, giấy tờ thể hiện casino được phép hoạt động, chứng từ đã khai báo khi rời Singapore nếu có, và chứng từ nộp thuế tại Singapore nếu khoản thưởng đã bị khấu trừ thuế.
Các giấy tờ này không chỉ phục vụ thủ tục hải quan mà còn giúp chứng minh nguồn gốc hợp pháp của tiền, tránh bị nghi ngờ là tiền không rõ nguồn gốc, rửa tiền, vận chuyển trái phép ngoại tệ hoặc khai báo gian dối.
Không khai báo thì bị xử lý thế nào?
Nếu mang ngoại tệ, tiền Việt Nam vượt mức phải khai báo mà không khai báo hoặc khai sai, người nhập cảnh có thể bị xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật. Tùy tính chất, mức độ, tang vật có thể bị tạm giữ để xác minh.
Theo Điều 10 Nghị định 128/2020, người nhập cảnh mang ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt vượt mức phải khai báo nhưng không khai hoặc khai sai, thì mức phạt được xác định theo giá trị phần vượt mức phải khai báo (không phải toàn bộ số tiền mang theo).
Cụ thể: Giá trị phần vượt mức phải khai báo: Từ 50 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng sẽ bị xử phạt 5-10 triệu đồng; từ 100 triệu đồng trở lên, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị xử phạt 10-20 triệu đồng.
Nếu đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới, theo Điều 189 Bộ luật Hình sự, có thể bị phạt cao nhất đến 10 năm tù.
Luật sư Phạm Thanh Bình
Công ty Luật Bảo Ngọc, Hà Nội
